Microsofts soevereine cloud: meer controle, of lijkt het vooral zo?

Een jaar geleden was digitale soevereiniteit nog mondjesmaat een thema. Nu is het steeds vaker onderwerp van gesprek, en ook vaker in het nieuws. De ene organisatie zit nog volop in de overstap naar Microsoft 365, de andere zet al voorzichtig een stap terug. Ook bij de inrichting van mijn eigen bedrijf vraag ik me af: hoe afhankelijk wil ik eigenlijk zijn?

Wat is digitale soevereiniteit?

Nextcloud omschrijft het kort en krachtig:

“Full control over your data and the technology behind it.”

Volledige controle dus, over je gegevens én over de technologie eronder. Dat tweede deel is belangrijk, want daar zit precies de spanning.

Wat kondigde Microsoft aan?

Microsoft wil natuurlijk ook inspelen op dit vraagstuk en het vertrouwen van klanten houden. Het bedrijf is wereldwijd actief en Europa is een belangrijke markt. Op 20 oktober kondigden ze een volgende stap aan voor hun soevereine cloud, die vorig jaar al werd gelanceerd. Het komt erop neer dat organisaties beter kunnen zien wie er bij hun gegevens kan, en dat ze meer zelf in beheer kunnen houden. Wie dat wil, kan SharePoint, e-mail en AI straks op eigen servers draaien.

Klinkt interessant. Voorlopig is het overigens vooral een antwoord voor grote organisaties en overheden, en het is nog niet volledig beschikbaar.

Meer deuren dicht, maar van wie is het gebouw?

Nextcloud neemt in een blog duidelijk stelling en vat het zo samen:

“Your servers. Your building. Microsoft’s stack, licensing and rules.”

Je krijgt meer middelen om deuren te sluiten, maar Microsoft bepaalt nog steeds veel waar je zelf weinig invloed op hebt.

Microsoft zegt zelf dat soevereiniteit gaat over controle over je gegevens, je bedrijfsvoering, je technologische afhankelijkheden en de continuïteit. Maar de oplossing die ze bieden, bestaat vooral uit Microsoft-producten: Azure, Microsoft 365, GitHub, Azure Local en hun eigen AI-tools.

Daarmee blijven belangrijke vragen liggen. Wie bepaalt de koers van het product? Wie bepaalt de licenties, de updates en de gebruiksvoorwaarden? En wie beslist welke producten beschikbaar blijven? Als klant krijg je meer instellingen in handen, maar geen zeggenschap over het platform zelf.

En als de Amerikaanse overheid toegang eist?

De aankondiging geeft ook nog geen duidelijk antwoord op de prangende vraag: wat gebeurt er als de Amerikaanse overheid op grond van eigen wetgeving toegang eist? Daarover zegt Microsoft niet direct iets, terwijl dat voor veel Europese organisaties de kern is.

Wat is het alternatief?

Ik kijk zelf ook naar alternatieve software. Ik probeer graag leuke nieuwe dingen uit, om mijn eigen processen te verbeteren en niet alles in Microsoft 365 te doen. Zo gebruik ik Obsidian in plaats van OneNote, en ben ik al jaren fan van Miro, dat veel prettiger werkt dan Microsoft Whiteboard. Maar als onafhankelijk adviseur wil ik ook goed kunnen samenwerken met mijn opdrachtgevers, en die werken bijna allemaal met Microsoft 365. Alternatieven zijn nog niet op hetzelfde niveau, en de vraag is of ze dat gaan worden.

Ik ben ook benieuwd of een speler als Nextcloud meer voet aan de grond krijgt, en hoe Microsoft zich daartoe gaat verhouden.

Ik ga het volgen

Op Ignite, in november, vertelt Microsoft meer over deze ontwikkeling. Ik ga het volgen.

Komt digitale soevereiniteit zo een stapje dichterbij? Of lijkt het vooral zo, en is het een doekje tegen het bloeden? Ik ben benieuwd hoe jij hiernaar kijkt. Praat mee op LinkedIn.

Lees ook het Engelse artikel van Microsoft.