Roosmarijn Busch

Intranet vernieuwen? Bepaal met user stories de functionele eisen

Roosmarijn Busch · 10 oktober 2022 · Bijgewerkt op 18 november 2026

Wat moet je nieuwe intranet kunnen? Met user stories formuleer je functionele wensen vanuit de gebruiker, niet vanuit de techniek. Met voorbeelden per toptaak.


Twee docenten schrijven user stories voor een nieuw intranet, aan een tafel in een leeg klaslokaal. De vrouw schrijft op een gekleurd kaartje, de man kijkt mee en legt iets uit. Op tafel liggen stapeltjes kaartjes en een laptop.

Tijd voor een nieuw intranet? Dan wil je weten wat het intranet voor jouw organisatie moet kunnen. Welke functionele wensen komen in het programma van eisen? In dit blog lees je hoe je vanuit user stories goede functionele wensen formuleert.

Een intranet is een belangrijk intern communicatiemiddel. Door het hybride werken is de behoefte aan goede interne communicatie en passende communicatietechnologie groter geworden, en daarin speelt het intranet een belangrijke rol. Naar een nieuw intranet zet je tien stappen. Hier staat stap 7 centraal: bepalen wat het intranet moet kunnen.

Naar een nieuw intranet in 10 stappen

  1. Stel een goed projectteam samen
  2. Maak een businesscase en bepaal het budget
  3. Omschrijf waarom je een nieuw intranet nodig hebt en formuleer de doelen
  4. Onderzoek wat medewerkers écht willen
  5. Stel de visie op interne communicatie vast
  6. Breng het communicatie- en IT-landschap in kaart
  7. Bepaal met user stories de functionele eisen van een intranet (dit blog)
  8. Maak een implementatie- en adoptieplan
  9. Onderzoek het landschap van intranetaanbieders
  10. Maak een governanceplan, meet en evalueer

Denk in toptaken voor intranet

Als je weet wie de gebruikers zijn en je de organisatie- en intranetdoelen scherp hebt, kun je de stap maken naar wat jouw intranet moet kunnen. De functies van een intranet zijn in te delen naar de belangrijkste taken die medewerkers op een intranet uitvoeren:

  • kennis en informatie over het vakgebied vinden en delen;
  • nieuws van de organisatie of afdeling lezen;
  • collega’s vinden en samenwerken;
  • informatie over de organisatie vinden: strategie, missie, visie, feiten en cijfers;
  • over mij: HR-zaken en andere taken rond je eigen dienstverband;
  • dialoog: feedback vragen en interactie.

Op traditionele intranetten was er geen ruimte voor dialoog. Die functie gaat het intranet de laatste jaren steeds vaker vervullen. Hoe je de functies invult en prioriteert, laat je afhangen van de doelen die jouw organisatie nastreeft.

Een handige manier om naar de functies van het intranet te kijken, en naar hoe het zich verhoudt tot andere systemen, is het systemenhuis van Marc van de Woestijne, zoals aangepast door Huib Koeleman. In het voorbeeld hieronder zie je een variant ingevuld met Microsoft-apps, voor hybride werken.

Interne online systemen als huis. In het midden de lobby met nieuws, teamnieuws, zoeken, wegwijs, beleidsfora, vacatures en HR, wie is wie, kalender en een koffiehoek. Daaromheen kamers voor eigen documenten (OneDrive), samenwerken in teams (Teams), breed kennis delen (Viva Engage), online vergaderen (Teams), backofficesystemen (Dynamics), kennisbank en bibliotheek (SharePoint), regelingen, een studiecentrum en persoonlijke instellingen.
Interne online systemen als huis, naar Marc van de Woestijne, met een invulling in Microsoft 365.

Het model heeft een lobby als startpunt. Dat is de plek waar je alles vindt voor een goede start van je werkdag: nieuws, vacatures, een agenda, overzicht van wie wie is en een goede zoekfunctie. Daaromheen liggen de deuren naar aanverwante systemen: samenwerken aan documenten, een eigen documentenplek, HR-regelingen, een kennisbank, online vergaderen en backofficesystemen zoals ERP en CRM. En met persoonlijke instellingen bepaal je zelf hoe het er voor jou precies uitziet.

Zet de gebruiker centraal met user stories

Als je de doelen van de organisatie scherp hebt en de wensen van de gebruikers in kaart hebt gebracht, kun je aan de slag met user stories. User stories zijn een goede methode om functionele wensen te formuleren waarbij de gebruiker centraal staat en de techniek daarop volgt. Persona’s zijn ideaal om hierbij in te zetten. Je kunt je makkelijk verplaatsen in zo’n gebruiker, en het helpt je om te voorkomen dat je gebruikers over het hoofd ziet. Bij een intranet is het ook goed om de wensen van de verschillende beheerdersrollen expliciet te benoemen.

User stories komen uit de scrummethode. Een user story beschrijft de wens van een gebruiker volgens een vaste opbouw: Als [gebruiker X] wil ik [iets doen], zodat [het mij iets oplevert].

De opbouw van een user story in vier delen: als (functie of rol), wil ik … zodat ik … (wat je wilt doen en wat het oplevert), daarvoor gebruik ik … (de functionaliteit), en ik vind het geslaagd als … (een meetbare doelstelling). Met als voorbeeld: als docent wil ik samenwerken in documenten, zodat ik met mijn collega een les kan voorbereiden.
De opbouw van een user story, met een voorbeeld.

Een paar voorbeelden van user stories voor een intranet:

  • Als gebruiker wil ik snel toegang tot mijn online tools, zodat ik zelf geen links hoef aan te maken, niet hoef te zoeken en met één klik ben waar ik moet zijn.
  • Als nieuwe collega wil ik toegang tot een inwerkprogramma, zodat ik weet wat er van mij wordt verwacht.
  • Als docent wil ik samenwerken in documenten, zodat ik met mijn collega een les kan voorbereiden.

Heb je alle user stories geformuleerd, dan is de volgende cruciale stap: prioriteren. De user stories met hun prioriteit vormen de basis voor je uitvraag of voor de ontwikkeling van je intranet. De leverancier kan de user stories goed als kapstok gebruiken om aan te geven hoe zij dat in hun software oplossen. Een vervolgstap is dan om de user stories aan te vullen met ‘Daarvoor gebruik ik [functionaliteit X]’. En wil je het helemaal volledig maken en ook voorbereid zijn op de evaluatie, dan voeg je toe: ‘Ik vind het geslaagd als [meetbare doelstelling]’.

Een volledige user story ziet er dan zo uit:

Als docent wil ik samenwerken in documenten, zodat ik met mijn collega eenvoudig een les kan voorbereiden. Daarvoor gebruik ik Teams en Word. Ik vind het geslaagd als we het document makkelijk vinden, zeker weten dat we in dezelfde versie werken en het proces soepel verliep.

Voorbeelden van functionaliteiten voor intranet

Op basis van de toptaken geef ik hieronder nog enkele voorbeelden van functionaliteiten van intranetten.

Kennis en informatie over het vakgebied vinden en delen

  • Iedere medewerker kan zelf links naar relevante informatie delen met collega’s.
  • Een goede kennisbank met zoekfunctie, tags en actief contentbeheer.
  • Open project- of themagroepen voor kennisdeling.
  • Onboarding: een infowijzer voor (nieuwe) medewerkers.

Nieuws van de organisatie of afdeling lezen

  • Foto’s, video’s en podcasts kunnen uploaden.
  • Een melding aan alle medewerkers bij een belangrijk nieuwsbericht.
  • Belangrijk nieuws bovenaan de startpagina vastzetten.
  • Een aparte functie voor belangrijke mededelingen en crisisnieuws.

Collega’s vinden en samenwerken

  • Profielen of een smoelenboek met expertisegebieden.
  • Open project- of themagroepen voor samenwerking.
  • Collega’s kunnen volgen.
  • Open-coffee-initiatieven.

Informatie over de organisatie vinden

  • Een dashboard met cijfers uit de analytics, direct zichtbaar op de startpagina.

Over mij: HR-zaken en andere taken rond je eigen dienstverband

  • Een koppeling met het HR-systeem, zodat je maar één keer hoeft in te loggen.
  • Een overzicht van cursussen en evenementen, waarvoor je je kunt aan- en afmelden.

Dialoog: feedback vragen en interactie

  • Alle gebruikers kunnen zelf een bericht plaatsen.
  • Iedere gebruiker kan reageren op een nieuwsbericht.
  • Een moderator kan berichten verwijderen.

Daarnaast zijn er functionele wensen over gebruiksvriendelijkheid, toegankelijkheid en gegevensbescherming:

  • Het intranet is mobiel toegankelijk.
  • Single sign-on: ben je eenmaal ingelogd via Microsoft, dan kun je ook direct bij het intranet.
  • Tweestapsverificatie, met goedkeuring via een app, sms of telefoontje.
  • Beheerders hebben inzicht in de analytics.

Het nadeel van zo’n platte lijst met functionaliteiten is dat ze niet allemaal aan gebruikers gekoppeld zijn en dat de noodzaak van de wens ontbreekt. Mijn voorkeur gaat daarom uit naar de formulering van een user story.

Functionaliteit wil je ervaren

Een belangrijke voorwaarde voor een goed intranet is dat het gebruiksvriendelijk is. Een functie kan beschikbaar zijn en dus een vinkje krijgen in je programma van eisen, maar of het ook prettig werkt, is nog iets anders. Ik moet hierbij denken aan Yammer, tegenwoordig Viva Engage. Je kunt daar foto’s uploaden en met collega’s delen. Maar als je alleen WhatsApp gewend bent, raak je toch licht gefrustreerd over de traagheid en het aantal klikken dat daarvoor nodig is.

Het is goed om te weten dat je iedere functionele wens op allerlei manieren kunt invullen. In ieder softwaresysteem werkt een functionaliteit anders en ziet die er anders uit.

Het is dus belangrijk om de functies van een intranet zelf te ervaren. Met de wensenlijst kun je het selectieproces van intranetaanbieders starten. Je vraagt hen om bij je belangrijkste functionele wensen en user stories te laten zien hoe dat op hun platform werkt. Daarover lees je meer in mijn blog over het landschap van intranetaanbieders.

Functionele wensen op maat

Misschien heeft jouw organisatie specifieke wensen die nog niet standaard in de software zitten. Informeer dan bij de leveranciers naar de mogelijkheden. Niet alle intranetaanbieders bieden de mogelijkheid om dingen op maat te maken. Soms is het een kwestie van bestaande mogelijkheden instellen, en soms moet er echt iets ontwikkeld worden. In beide gevallen is het belangrijk om de functionaliteiten echt gedetailleerd te beschrijven.

Ter illustratie: een goede zoekfunctie. Wat versta je daar precies onder?

  • Alles op het intranet wordt geïndexeerd en is op inhoud te doorzoeken.
  • Je kunt de inhoud filteren op tag.
  • Je kunt bij het zoeken filteren op auteur.
  • Je kunt bij het zoeken filteren op soort content, zoals agenda, document of profiel.
  • Je kunt de resultaten sorteren op de meeste likes.
  • Je kunt bij het zoeken filteren op de datum van plaatsing.

Nog een voorbeeld: statistieken. Wat wil je precies kunnen meten?

  • Een apart dashboard met statistieken.
  • Een rapport als pdf downloaden voor het management.
  • De meest actieve gebruikers zien.
  • De meest bekeken pagina’s.
  • De meest bekeken nieuwsberichten.
  • Het aantal gebruikers per dag.

Kies een agile aanpak

Ik ben bij veel ontwikkelprojecten betrokken geweest en heb geleerd hoe nauw het luistert om de wensen goed inzichtelijk te maken. Zo stond ik aan de wieg van het eerste sociale intranet van de Gemeente Amsterdam, dat is opgezet op basis van gebruikerswensen (en slim afkijken van Facebook). Ook was ik betrokken bij de ontwikkeling van de SaKS-academie in Embrace: een agendafunctie waarmee gebruikers zich konden aanmelden. Daar zijn heel veel rondes overheen gegaan voordat die voldeed aan de wensen van de gebruikers. En in verschillende SharePoint-projecten kwamen steeds weer specifieke wensen naar voren.

Uit al die projecten neem ik mee dat je vrij specifiek moet zijn in het aangeven van de wensen, en dat gebruikers op nieuwe ideeën komen zodra een deel van de functionaliteit klaar is. Je flexibel opstellen bij het doorvoeren van gebruikerswensen is dus heel belangrijk, en daar houd je rekening mee in je planning en budget. Agile werken helpt daarbij. Kort gezegd zorgt het ervoor dat je de belangrijkste dingen eerst doet, terwijl je binnen budget en planning blijft.

Veel succes met het formuleren van user stories en functionele wensen. In de volgende stap ga je op zoek naar de juiste softwareaanbieder. Daarover lees je meer in mijn blog over het landschap van intranetaanbieders.

Verder lezen over een nieuw intranet

Dit blog verscheen eerder op orangeotters.nl.


Over de auteur

Roosmarijn Busch is strategisch adviseur digitale transformatie, met verandercommunicatie en adoptie als specialisme.

Wat wil jij in beweging brengen?

Strategisch advies of begeleiding nodig bij een communicatie- of digitaliseringsvraagstuk? Of de kennis en vaardigheden van een team versterken met een training of workshop?